Para Politikası Araçları Nelerdir?

0
98
Merkez Bankası Para Politikası Araçları

Para Politikası, bir ülkenin Merkez Bankası tarafından ülkenin para araçlarını kontrol altında tutabilmek adına uygulanan kurallar bütününü kapsamaktadır. Bu konuda daha detaylı bir bilgilendirmeyi https://www.ekonomiblogu.com/para-politikasi-nedir/ adresinde sizler için oluşturmuştuk.

Şimdi bu yazımızda ise Merkez Bankası tarafından bir ülkenin para politikasını kontrol altında nasıl ve hangi araçlar ile tutulacağı konusu ele alacağız.

Para Politikası Araçları

Merkez Bankalarının amacı fiyat istikrarını sağlayarak ekonomik büyüme, tam istihdam ve ödemeler dengesi istikrarını sağlamaktır. Bu amaç için de belirli araçları kullanırlar. Bu araçları şu şekilde sıralayabiliriz;

  • Açık Piyasa İşlemleri
  • Faiz Oranları
  • Döviz İşlemleri
  • Zorunlu Karşılık Oranları
  • Kredi Tavanı

Şimdi bu araçları kısaca inceleyelim.

Açık Piyasa İşlemleri

Kısaca Merkez Bankası tarafından devlet tahvili alım satımı yapılması olarak tanımlayabileceğimiz APİ yani Açık Piyasa İşlemleri, kısa vadeli faiz oranlarına ve piyasa likiditesine hızlı bir müdahale olanağı sağlamaktadır. Nitekim MB tarafından en çok kullanılan araçlardan biridir.

Merkez Bankası genişletici para politikası için bankalardan tahvil satın alarak piyasaya sıcak para sürer. Bu durumda bankaların likiditesi artar, bankaların verdiği kredi miktarı, yatırım ve harcamalar da artar. Tam tersi durum daraltıcı para politikası için de bankalara tahvil satar ve piyasadan para çeker. Bu durumda da bankaların likiditesi azalır, banka kredi miktarı, yatırım ve harcamalar azalır.

Reeskont Oranları

Reeskont kelime anlamı olarak iskonto anlamını ifade etmektedir. Diğer taraftan da terminoloji de “Gerçek ve tüzel kişiler ellerinde yer alan ve vadesi gelmemiş senetleri bankalara iskonto ettirirken, bankalar da bu senetleri Merkez Bankası’na iskonto ettirirler. Merkez Bankası tarafından yapılan bu işleme reeskont, uygulanan faiz oranına da reeskont oranı adı verilmektedir.

Reeskont oranlarına müdahale ederek Merkez Bankası para arzı kontrolünü sağlayabilmektedir. Burada örnekleme yaparsak; ” Reeskont oranlarının arttırılması bankaların maliyetlerinin artması anlamına gelir ve bu araç ile birlikte para arzı kısıtlanmış olur.

Bu aracın etkisi diğer araçlara göre sınırlıdır.

Döviz İşlemleri

Ulusal para ve yabancı paralar arasındaki orana döviz alıp satarak müdahale etmesi Merkez Bankası’nın en çok kullandığı yöntemlerden biridir. Merkez Bankası’nın döviz alması kuru yükseltirken, döviz satması da kuru düşürür.

Zorunlu Karşılık Oranları

Adını sık sık duyduğumuz Zorunlu Karşılık Oranları, bankaların Merkez Bankası bünyesinde tutmak zorunda olduğu sermayeleri ifade eder. Bu oranın yükselmesi bankaların likiditesini azaltırken, kredi miktarını da düşürecektir. Tam tersi durumda genişletici para politikasını ifade etmektedir.

Kredi Tavanı

Bankaların verebileceği maksimum kredi miktarını yükseltebilen veya sınırlayabilen araçtır.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here