Oligopol Piyasa Nedir ve Özellikleri Nelerdir?

0
53
Oligopol Piyasa Nedir?

İktisat bilim dalının en önemli iki alt konusu hiç şüphesiz Mikro İktisat ve Makro İktisat olarak nitelendirilir. Mikro İktisat, İktisat bilimi için çok önemli bir yere sahiptir. Çünkü iktisadi birçok konuyu tüm derinlikleriyle incelemektedir. Mikro İktisat’a göre çeşitli piyasalar bulunmaktadır. Bu piyasalardan biri de Oligopol Piyasa diyebiliriz.

Oligopol Piyasa, az sayıda piyasanın hakim olduğunu savunur ve bir bakıma da Monopol Piyasalar ile bir noktada çakışırlar. İktisat’ın en çok ilgi gören konularından biridir. Bu yazımızın devamında da Oligipol Piyasa konusunu derinlemesine inceleyeceğiz.

Oligopol Piyasa Nedir?

Az sayıda firmanın hakimiyet sürdüğü piyasa türü Oligopol Piyasa olarak adlandırılmaktadır. Bu piyasada yer alan firmalar homojen ve heterojen mal üretiyor olabilir. Bu piyasada genel olarak 2, 3 ve 4 oyuncudan söz edilmektedir.

Oligopol Piyasa Özellikleri

Yukarıda da belirttiğimiz gibi bu piyasada 2,3 veya 4 oyuncudan söz edilmektedir. Burada oyuncu kavramı üretici, aracı veya satıcı olarak olabilir. Nitekim bir piyasada doğal nedenler etkili olamıyorsa bu piyasalar genel olarak oligopol piyasasına dönüşmektedir. Bunun sebebini aşağıdaki gibi açıklayabiliriz.

Bir piyasa yüksek kar vadediyorsa bu piyasa yeni oyuncuları çeker. Yani yeni firmalar kar amacıyla piyasaya giriş yapar. Diğer taraftan da bu durum tam rekabet piyasasında kar etmek zor olduğu için de piyasadaki oyuncular kaçmaktadır. Bu sebeple büyük sermayenin gerektiği piyasalar otomatik olarak oligopole dönmektedir.

Oligopol Piyasaların Temel Özellikleri

  1. Ölçek Ekonomileri Önem Arz Eder: Ölçek ekonomisi ile büyük ölçekte üretim yapılarak birim maliyetleri düşürülür ve rekabet gücü artar. Bu nedenle, piyasada az sayıda firma büyük ölçekle üretim yaparak toplam talebin tamamını karşılamaktadır.
  2. Piyasaya Girmek Oldukça Zordur: Diğer piyasaların aksine oligopole giriş oldukça zordur. Bu piyasaya girebilmek için çok büyük bir sermayeye ve teknoloji bilgisine gereksinim duyulmaktadır. Bunun yanı sıra da patent hakkı alınması gibi kısıtlamalar piyasaya girmeyi zorlaştıran diğer etkenlerdir.
  3. Karşılıklı Bağımlılık İlişkisi Bulunur: Piyasada az sayıda firmanın bulunması sebebiyle bir firmanın aldığı kararlar diğer firmaları da etkilemektedir. Yani bir firma bir ürün üzerinde fiyat düzenlemesi yaparsa, reklam ve ürün geliştirme gibi konularda yapacağı yatırım ve kararlar diğer firmalarında satışlarını ve davranışlarını etkilemektedir.
  4. Fiyat Katılığı ve Fiyat Dışı Rekabet Bulunmaktadır: Karşılıklı bağımlılık etkisi burada da geçerlidir. Öyle ki bir firmanın piyasadaki payını arttırmak için yapmış olduğu fiyat düşürme politikası sonucu diğer firmalar da fiyatlarını düşürür ve bundan bütün firmalar zararlı çıkar. Bu nedenledir ki oligopol piyasasında ki firmalar genellikle birbirleriyle fiyat politikasıyla rekabet etmekten kaçınır ve reklam, tanıtım ve diğer durumlar gibi fiyat dışı yollarla rekabet ederler.
  5. Birleşmeler Yoluyla Büyüme Gerçekleşir: Firmalar özellikle ölçek ekonomilerinden daha fazla yararlanmak adına “Şirket evlilikleri olarak da bilinen şirket birleşmelerinin sonucunda piyasada firma sayısı azalmaktadır. Bu sayede hem firma sayısındaki azalma ile de oligopoller belirgin şekilde ortaya çıkar hem de firmalar karlarını paylaşmak zorunda kalmazlar.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here