İzmir İktisat Kongresi

0
631
İzmir İktisat Kongresi

17 Şubat 1923 tarihinde Mustafa Kemal Atatürk’ün emri ile düzenlenen İzmir İktisat Kongresi, yine Mustafa Kemal Atatürk’ün açılış konuşmasıyla açılmıştır. Atatürk yaptığı konuşma ile de durumun önemini daha da açıkça ortaya koymuştur. Konuşma metnine aşağıdan ulaşabilirsiniz.

Atatürk’ün, İzmir İktisat Kongresi’nde de belirttiği gibi tam bağımsız bir devlet olabilmek için öncelikle ekonomik bağımsızlığınızı kazanmanız gerektiğini söylemiştir. Nitekim yapılan kongrede buna değinilmiş ve ekonomik bağımsızlığın kazanılabilmesi adına ekonomik programın belirlenmesi gerektiğinin üzerinde durulmuştu.

İzmir İktisat Kongresinin Amacı

Mustafa Kemal Atatürk ve arkadaşları, Türkiye’nin kurtuluşunun iktisadi kalkınma konusundan geçtiğini bilmekteydi ve buna göre adım atmaktaydı. Nitekim bunun için de Cumhuriyet İlan edilmeden hemen önce İzmir İktisat Kongresi’ni düzenleyerek bu konudaki niyetini belli etmişti.

İzmir İktisat Kongresi’nin amacı ülkenin ekonomik kalkınma programını belirlemekti. Bunun için de yapılan kongreye sanayici, tüccar, çiftçi ve işçi gibi ekonominin temelini oluşturan ekonomik sınıflar da katılmıştır. Toplamda 1135 delege kongreye katılım göstermiştir. Kongrenin temel amacı yeni Türk devletinin ekonomik hedeflerini belirleyerek, kaderini kendi kesmesini sağlamaktır.

İzmir İktisat Kongresi Açılış Konuşması Atatürk“SANAYİLEŞME EN İLERİ VE GÖNENÇLİ TÜRKİYE’YE ULAŞMAK İÇİN EN KISA YOLDUR. VATAN SAVUNMASI DA BUNA BAĞLIDIR.” MUSTAFA KEMAL ATATÜRK

 

 

İzmir İktisat Kongresi Açılış Konuşması

İzmir İktisat Kongresi yapılan çağrıların ardından 17 Şubat 1923 tarihinde henüz Cumhuriyet İlan edilmeden 6 ay kadar önce Mustafa Kemal Atatürk’ün konuşmasıyla açılmıştır. Bu konuşma aşağıdaki gibidir.

“Siyasi ve askeri zaferler ne kadar büyük olursa olsun, iktisadi zaferler ile taçlandırılmazsa meydana gelen zaferler kalıcı olmaz ve az zamanda söner. Bu nedenle en kuvvetli, en parlak zaferlerimizin daha temin edebileceği faydalı sonuçları temin etmek için iktisadiyatımızın, iktisadi egemenliğimizin sağlanması, kuvvetlendirilmesi zorunludur. Yeni Türkiye’mizi layık olduğu mertebeye çıkarmak için vakit geçirmeden iktisadiyatımıza önem vermek zorundayız. Zamanımız tamamen iktisat devridir.” İzmir İktisat Kongresi Açılış Konuşması – Mustafa Kemal Atatürk

İzmir İktisat Kongresi’nden Çıkan Sonuçlar

İzmir İktisat Kongresi’nde toplanan sanayici, tüccar, çiftçi ve işçiden oluşan 1135 delege yapılan görüşmeler neticesinde bir takım sonuçlara ulaştılar. Buna göre kongrede elde edilen Misak-i İktisadi görüşüne göre aşağıdaki sonuçlara ulaşıldı.

  • Bu topraklarda yaşayan şanlı Türk Milleti, nice kanlar dökerek sahip olduğu Milli Bağımsızlık fikrinden hiçbir şekilde dönmeyecek ve taviz vermeyecektir.
  • Milli Bağımsızlığımızı daim kılabilmek için öncelikle Ekonomik Gelişme ve Kalkınma konusunu ele almalıyız.
  • Siyasal Bağımsızlık nasıl bir gereklilikse Ekonomik Bağımsızlık’da gerekliliktir.
  • Ekonomik kalkınma için yapılması gereken ilk şey sanayiye önem vermektir. Bunun için de hammaddesi yurt içinde olan sanayi dalları kurulmalı ve çalışmalara başlanmalıdır.
  • Küçük işlerle uğraşmak bırakılmalı ve büyük işlere yönelinmelidir.
  • Bir devlet bankası kurularak özel teşebbüse kredi sağlanmalıdır.
  • Özel teşebbüsler tarafından gerçekleştirilemeyen yatırımlar devlet tarafından gerçekleştirilmelidir.
  • Sanayiye yönelmek için teşvik verilmeli ve bu teşvik milli bankalar ile sağlanmalıdır.
  • Ülkenin ulaşım ihtiyacı demiryoluna bağlıdır. Bunun için demiryolu inşası programa bağlı olarak hız kazanmalıdır.
  • Yabancı tekellerinden kurtulunmalıdır.
  • İşçilerin durumlarında düzenlemeler yapılarak ezilmelerinin önüne geçilmelidir.
  • Yerli üretim teşvik edilerek, lüks ithalattan kaçınılmalıdır.

İzmir İktisat Kongresi’nde Grupların İstekleri ve Sonuçları

İzmir İktisat Kongresi Katılan Sınıflar

Kongreye katılan 4 grubun kendine göre istekleri bulunmaktaydı. Bu istekler ve sonuçlar aşağıdaki gibidir.

Tüccar Sınıfı

  • Hükümet ortaklığıyla bir ticaret bankası kurulmalı.
  • Yapılacak düzenlemeler ile ticaret odaları, gümrük, borsa ve kambiyo işlemleri düzenlenmelidir.
  • Gelir vergisi yeniden düzenlenmeli.
  • Ulaştırma ve haberleşme alanlarında ticari işlemlerde kolaylık sağlanmalı.
  • Yabancı sermayenin hangi şartlarda kabul edileceği
  • Ayrıca yabancı sermayeye ayrıcalık tanınmamalı.

Sanayi Sınıfı

  • Teşvik-i Sanayi Kanunu yeniden düzenlenerek sanayinin teşviki sağlanmalı.
  • Sanayide kolaylık sağlaması açısından bir sanayi bankası kurulmalı.
  • Gümrük Duvarları yükseltilerek yerli sanayi korunmalı.
  • Sanayide kolaylık sağlaması için makine, araç-gereç ithaline vergi istisnası sağlanmalı.
  • Sanayicilere ucuz kredi yolları oluşturulmalı.
  • Sanayi odaları ve sanayi eğitimi düzenlenmeli.
  • Teknik eleman yetersizliğinin önüne geçebilmek için teknik okullar kurulmalı.
  • Yerli malı kullanımının artırılması için teşvik verilmeli..
  • Hükümet alımlarında yerli ürünler tercih edilmeli.

İşçi Sınıfı

  • Çalışma şartları iyileştirilmeli.
  • Çalışma saatleri 8 saat ile sınırlandırılmalı.
  • 12 yaş altı kişiler çalıştırılmamalı.
  • Asgari ücret uygulaması kabul edilerek 3 ay bir asgari ücret tespit edilmeli.
  • Gece çalışmaları için çift ücret ödenmeli.
  • İşçi ücretleri tüm iş yerlerinde nakit olarak zamanında ve düzenli ödenmeli.
  • Ücretli izin ve sigorta imkanları olmalı.
  • İşçilere sendika ve grev hakkı tanınmalı.
  • Sosyal güvenlik önlemleri yasalaştırılmalı.
  • İşçi çocukları gece okullarında bedava okutulmalı.
  • 1 Mayıs işçi bayramı olarak kabul edilmeli.

Çiftçi Sınıfı

  • Tütün ekimi ve ticareti serbest bırakılmalı.
  • Tütün rejisi ve Aşar Vergisi kaldırılmalı.
  • Ziraat Bankası kanunları değiştirilmeli, kaynakları güçlendirilmeli, sadece tarım kredisi imkanı verilmeli.
  • Ziraat Bankası aracılığıyla kurulacak kooperatifler derhal faaliyete geçmeli.
  • Tarımsal eğitim geliştirilmeli.
  • Yatılı köy okulları açılmalı.
  • Tarım alet ve makineleri standartlaştırılmalı.

Grupların isteklerine karşı sonuçlar aşağıdaki gibidir;

  • İsteklerin büyük kısmı karar altına alınmıştır.
  • Alınan bu kararlar hükümet için bağlayıcı değil tavsiye niteliğindedir.
  • Tüccar ve sanayi grupları, işçilerin ücret ve çalışma şartlarının iyileştirilmesi konusunda taleplere şiddetli bir şekilde muhalif olmuştur.

Burada alınan kararların sonrasında ülke çapında çeşitli fabrikaların kurulması kararlaştırılmıştır.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here