Esneklik (Elastikiyet) Nedir?

0
216
Esneklik Nedir?

Bir değişkende ortaya çıkan oransal bir değişimin diğer değişken üzerindeki oransal değişimine esneklik ya da elastikiyet adı verilir. Esneklik hesaplamalarında kullanılan işlem türevdir. Ayrıca üç esneklik türü bulunur. Bu türler çapraz fiyat, fiyat esnekliği ve gelir esnekliğidir.

Gelir Esnekliği Nedir?

Gelir Esnekliği = Malın Talebindeki % Değişim / Tüketici Gelirindeki % Değişim

Talep miktarındaki oransal değişikliğin gelirdeki oransal değişikten kaynaklanmasına gelir esnekliği adı verilir. Normal malların gelir esnekliğinin pozitif olduğu kabul edilir. Bazı kişiler malları “lüks” ve “temel” olarak sınıflandırmak için gelir elastikiyetinden (esnekliğinden) faydalanmışlardır. Bir malın lüks sayılabilmesi için malın birden büyük olması gerekirken, birden küçük gelir esnekliği olan mallar temel mal olarak tasnif edilmiştir.

Gelir Esnekliğini Belirleyen Temel Faktörler Nelerdir?

Gelir esnekliğini belirleyen ilk faktör gelir düzeyinin artışına paralel olarak gıda maddeleri için yapılması planlanan harcamaların toplam gelir içindeki payının azalmasıdır.

İkinci bir faktör ise bir ülkenin sahip olduğu gelir düzeyidir. Buna bir örnek verilmesi gerekirse şu örneği verebiliriz: Gelişmiş bir ülkede (ekonomisi gelişmiş) televizyon ürünü bir temel mal adını alırken gelişmekte olan bir ülke için televizyon lüks mal niteliğinde olabilir.

Bir diğer faktör ise zaman faktörüdür. Tüketim kalıpları gecikmeli olarak gelir değişimlerine uyum sağlar.

Fiyat Esnekliği Nedir?

Talebin Fiyat Esnekliği = Alış miktarındaki yüzde değişim / Alış fiyatındaki yüzde değişim 

Talebin fiyat artışı ya da azalışıyla ilgili değişimleri karşısındaki duyarlılık ölçümüne fiyat esnekliği adı verilir. Çok küçük olan fiyat değişimlerinde talep duyarlılığını ölçmek için talebin nokta-fiyat esnekliği kullanılır. Tam tersi bir durumda ise (fiyat değişimleri büyük ise) talebin hassasiyetini değerlendirmek için “yay esnekliği” tercih edilir. Ayrıca talep kanununa göre talep esnekliği her zaman negatif olarak kabul edilir.

Yay Esnekliği = (Q2-Q1/Q2+Q1) / (P2-P1/P2+P1)

Talebin esnekliğini kendi fiyatına göre belirleyen birtakım faktörler vardır. Mesela yakın ikameli mallar, talebi esnek olarak görünür. Lüks mallar esnek talebe sahip iken tüketim malları daha az esnektir. Bir ekmeğin fiyat esnekliği inelastik olarak kabul edilir. Ekmek fiyatı artsa da azalsa da ekmek talebinde değişim olmaz.

Çapraz Fiyat Esnekliği Nedir?

Malların, tamamlayıcı veya ikame olarak tasnif edilmesinde kullanılır. Tamamlayıcı mallarda çapraz fiyat esnekliği negatiftir ama ikame mallarda pozitiftir.

Çapraz Talep Esnekliği = X malının talep miktarındaki % değişim / Y malının fiyatındaki % değişim 

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here